مدلی برای مطالعه رفتار شهروندی عمومی، معنویت و رفتار شهروندی سازمانی در بخش دولتی ایران(پژوهشی درشرکت سهامی بیمه ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

10.22111/jmr.2012.657

چکیده

    در این مطالعه رابطه"رفتار شهروندی عمومی "و"معنویت"بعنوان متغیرهای مستقل با"رفتار شهروندی سازمانی"بعنوان  متغیر وابسته  به واسطه گرایش­های سه گانه  شغلی" مشارکت در تصمیم­گیری" ، "رضایت شغلی" و "تعهدسازمانی" به عنوان متغیر میانجی در شرکت سهامی بیمه ایران که یک شرکت بازرگانی ارائه­ دهنده خدمت دربخش عمومی است به روش تحلیل همبستگی بررسی گردیده است؛     داده­های لازم از نمونه­ای به حجم 250  نفرکه به روش طبقه­ای از یک جامعه آماری در حدود 1000 نفری انتخاب شده به وسیله پرسشنامه جمع آوری شده است. نتایج روش تحلیل مسیرکه از طریق تکنیک تحلیلی لیزرل حاصل گردیده نشان می­دهد که رفتار شهروندی عمومی و معنویت هر دو در مجموع  با  گرایش­های شغلی و ابعاد رفتار شهروندی سازمانی شامل دو بعد کلی ایثارگری  و فرمانبرداری رابطه مثبت دارند. با وجود تفاوت چشمگیر و بعضاً عجیب در جزئیات روابط مورد مطالعه، نکته مهم و متمایز این تحقیق همانا تأثیر افزونتر معنویت بر رفتارهای شهروندی سازمانی است که با توجه به بلوغ بیشتراین مفهوم نسبت به رفتارهای شهروندی عمومی در جامعه مورد مطالعه چندان دور از انتظار نبود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A survey Model for Common Citizenship Behavior, Spirituality and Organizational Citizenship Behavior, in Iranian Public Sector (Case study IRAN Insurance Company )

چکیده [English]

This study examined the relationship between GCB(general citizenship behavior)and spirituality as dependent variable,OCB(Organizational citizenship behavior) as independent variable and three job attitudes:" participation in decision making"," job satisfaction "and" organizational commitment" as mediator variables in Iran Insurance as a commercial service provider company in public sector by correlation-analysis. Questionnaire based data gathered by classificative sampling method from a sample off 250 persons witch selected from a statistical society off about 1000 persons. The results produced by LISREL software technique from path analyses method shows that both GCB and spirituality in general have positive correlation with job attitudes and OCB in two general dimensions: altruism and compliance. Despite the significant and surprising differences in the details of studied relationship, the important and distinguished aspect of this study is that spirituality has more effect on OCB. It wasn't unexpected, because people are more   familiar with this concept. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Citizenship Behavior
  • Internal and external spirituality
  • Common citizenship behavior
  • Individual and organizational spirituality
منابع فارسی
1-ابیلی، خدایار؛ شاطری،کریم؛ یوزباشی،علیرضا؛ فرجی ده سرخی، حاتم.(1387). "رفتار شهروندی سازمانیOCB)): ویژگیها، ابعاد ،متغیرها، پیش شرط ها،پیامدها و...".اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتارشهروندی سازمانی. دانشکده مدیریت. دانشگاه تهران.
2-دانایی فر،حسن؛ ابراهیمی بلوطبازه،عباس.(1387)."رفتار شهروندی درسازمانهای دولتی: تأملی بر مبانی و رویکردهای تئوریک".اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتار شهروندی سازمانی. دانشکده مدیریت. دانشگاه تهران.
3-رستگار، عباسعلی.(1385)."ارائه و تبیین مدل انگیزشی مبتنی بر معنویت کارکنان دانشگاه تهران"،رساله دکتری. دانشکده مدیریت. دانشگاه تهران.
4-سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه.(1383)."روش های تحقیق درعلوم رفتاری"،چاپ دهم. نشر آگاه. تهران.
5-طهماسبی، رضا؛ موسوی، سید محمد مهدی.(1387)."رفتارشهروندی سازمانی و مدیریت دولتی". اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتار شهروندی سازمانی.دانشکده مدیریت. دانشگاه تهران.
6-فتاحی، مهدی.(1386)."بررسی اثرات معنویت کاری بر رفتارهای شهروندی سازمانی و ارتباط آن با وفاداری مشتری و کیفیت خدمات در سازمان تأمین اجتماعی"،پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت دولتی. دانشکده مدیریت. دانشگاه تهران.
8- فیض الاسلام، سیدعلینقی.(1328)."شرح نهج البلاعه(مجلدپنجم)".چاپخانه سپهر. تهران.
9- قلیپور، آرین.(1386)."مدیریت رفتار سازمانی(رفتار فردی)".انتشارات سمت.تهران.
10- علی پناهی،علی.(1387)."بررسی نقش معنویت در کارایی بانکداری"،رساله دکتری. دانشکده مدیریت. دانشگاه علامه طباطبایی.
11- کرمانی، محمد.(1385)."دعا و نیایش، پژوهشی پیرامون مساله دعا و نیایش و معرفی دعاهای مثنوی مولوی".به نشر(آستان قدس رضوی).چاپ سوم.مشهد.
12-کیوی، ریمون؛ کامپنهود، لوک وان.ترجمه نیک گهر، عبدالحسین. (1383). نشر توتیا. تهران.
13- نارویی نصرتی، رحیم."؛معنویت همزاد و همگام انسان، نگاهی دینی روانشناختی". (http://lib.ahlolbait/parvan/resource/47454).
 
منابع انگلیسی
1-Akinbode G.A(2011).Demographic and dispositional characteristics as predictors of predictors of organizational citizenship behavior (An appraisal of  OCB in a non- English culture workgroup, department of psychology, university of Lagos, ife psycholoIA;Vol 19, N 1,pp375- 403.
2-Becton J.Bret,Giels Willam.F,Schraeder Mike(2008).Evaluating and rewarding OCBs:Potential consequences of formality incorporating organizational citizenship behavior in performance appraisal and reward systems, Journal of Employee Relations,Vol 30, No 5,PP 494-514.
3- Chiaburu Dan.s, Byrne zinta.s(2009). predicting OCB role definitions: exchanges with the organizations and psychological attachment, J bus psycol, 24: pp 207-214.
4-Cohen Aron, Vigoda Eran (2000).Do good citizens make organizational citizens,Journal of Administration & Society,Vol 32 ,pp 596-624.
5-Erturk A(2007).Increasing organizational citizenship behavior of Turkish academicians, Journal of Manageral Psychology,22(3),pp257-270.
6-Ferris Gerald.R,Rogers Laci.M,Blass Fred.R,Hochwarter Wayne. A(2009).Interaction of job-limiting pain and political skill on job satisfaction and organizational citizenship behavior,Journal of Managerial Psycology,Vol 24,N7,pp 584-608.
7-Foote David.A,Li-Ping Tang Thomas(2008).Job satisfaction and organizational citizenship behavior(OCB):Does team commitment make a difference in self-directed teams, Journal of Management Decision,Vol 46,N6,pp 933-947.
8-Fry louis.W(2003).Toward a theory of spiritual leadership,The Leadership Quarterly,14,pp 693-727.
9-Hicks Douglas.A(2002).Spiritual and religious diversity in the workplace:implications for leadership, The Leadership Quarterly,Vol 13,pp 379-396.
10- Hong Lin Liang, Ling Ho Yu (2010).Guanxi and OCB : the Chinese cases, Journal of business ethics, 96: pp 285-298.
11-Jahangir Akbar.N, M.M and Haq M(2004).Organizational citizenship behavior: its nature and antecedents. BRAC University Journal,1(2),pp 75-85.
 12- Jiao changquan, Richards David. A,Zhang Kai(2011).Leadership and organizational citizenship behavior: OCB- specific meanings as mediators J bus psychol, 20: pp 11-25.
13-Jung Joo.Y,Hong Soonk wan(2007).Organizational citizenship behavior(OCB),TQM and performance at maquilatdora,International Journal of Quality Reliability Management,Vol 25,pp 793-808.
14-Kagaari James R.K,Munene J.C(2007).Engineering lecturers competencies and organizational citizenship behavior(OCB)at Kyambogo University,Journal of European Industrial training,Vol 31 No 9,pp 706-726.
15-Korkmaza Tugba,Arpacia Ebru(2009).Relationship of organizational (citizenship behavior with emotional intelligence.Procedia social and behavioral sciences1, 2432-2435.World conference on educational sciences,www. Sciencditrect.com
16-Kim Sangmook(2006).Public servise motivation and organizational citizenship behavior in Korea,International Journal of  Manpower,Vol 27 No 8,pp 722-740.
17-Krishnakumar Sukumarakurup,Neck Christopher.P(2002).The what, why , how of spirituality in the work place, Journal of  Managerial Ppsychology,Vol 17,pp 153-164.
18-Kutcher Eugene. J, Bragger Jennifer. D, Srednicki ofelia Rodriguez, Masco Jamie. L (2007).Tthe role of religiosity in stress, Job attitudes, and organizational citizenship behavior,Journal of business ethics,v 5,pp 319-337.
19-Paille Pascal,Bourdeau Laurent,Galois Isabelle(2010). Support,trust, satisfaction,intent to leave and citizenship at organizational level:asocial exchange approach, International Journal of organizational Analysis,Vol 18 No 1,pp 41-58.
20- Palmer R.Jeffry(2005).Spirituality versus religion ,The Leadership quarterly v16, pp 655-687.
21- peng Jei chen ,Chiu Su Fen(2010).an integrative model Linking feedback environment and organizational citizenship behavior,The Journal of social psychology,150 (6),pp 583-607.
22-Podsakoff P.M,MacKenzie Aherne.M S.B(1997).Organizational citizenship behavior and the quantity and quality of work group performance, Journal of Applied Psychology,82,pp 262-270.
23-Schlechter A.F,Engelbrecht,A.S(2006).The relationship between transformational leadership, meaning and organizational citizenship behavior . 2 management dynamics,15(4).
24-Serrat Olivier(2009).Exercising servant leadership,Asian Development Bank(oserrat@adb.org).
25-Sevi Enrico (2010).Effects of organizational citizenship behavior on group performance. Journal of modelling in management, vol 5 No 1,pp 25-37.
26- Shankar pawar, Badrinarayan(2009).some of the recent organizational behavior concepts as precursors to workplace spirituality,Journal of business ethics, 88, pp 245-267.
27-Sknnier Lauren.R,Autry Chad.W,Lamb Charls.W(2009).Some measures of interorganizational citizenship behaviors:scale development and validation,The International Journal of Logistics Management,vol 20,No 2,pp 228-242.
28-Smith C.A,Organ D.W,NearJ.P(1983).Organizational citizenship behavior:its nature and antecedents. Journal of Applied Psychology,68,pp 653-663.
29-Van Dyne.L,LePine J.A(1998).Helping and voice extra-role behavior: evidence of construct and predictive validity,Academy of Management ,Journal 41,pp 108-119.
30-Van Dyne.L,Vandewalle.D,Kostova T.E,Latham.M,Cummings. L(2000).Collectivism, propensity to trust and self-esteem as predictors of organizational citizenship in non-work setting,Journal of Organizational Behavior 21(1),pg 3.
31-Vigoda-Gadot Eran(2007).Leadership style,organizational politics and employees performance:An imperial examination of two competing models, Journal of Personnel Review,Vol 36 No 5,pp 661-683.
32-Vigoda E,Golembiewski R.T(2001).Citizeship behavior and the spirit of new mangerialism:a theoretical framework and challenge for governance. American Review of Public Administration, 31(3),pp 273-295.
33-Waddell Jane.T(2006).Servant leadership,http//www.regent.edu/acad/ sls/publications/conference-proceedings/servant-leadership-roundtable/ 2006/ pdf/waddell.pdf.
34-Yilmaz Kursad,Tasdan Morat(2009).Organizational citizenship and organizational justice in Turkish primary schools,Journal of Educational Administration,Vol 47 No 1,pp 108-126.
35-Zoghbi Manrique Pablo,de lara,Rodriguez Thomas F.Espino(2007). Organizational anomie as moderator of the relationship between an unfavorable attitudinal environment and citizenship behavior(OCB), Journal of Personnel Review,Vol 36 No 6,pp 843-866