تبیین تقوا بعنوان معیار سنجش در خط‌مشی‌گذاری فرهنگی در پرتوی آیات قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

2 استاد، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، ایران

3 استاد، دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

4 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

5 دانشیار، دانشکده علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت نقش تقوا در سنجش و ارزیابی فرآیند‌ خط­مشی­گذاری‌ و مدیریت فرهنگ سازمانی، پژوهش حاضر با هدف شناسایی تقوا بعنوان ابزار سنجش‌ در‌ خط‌مشی‌گذاری فرهنگی در پرتوی آیات قرآن کریم و طبقه­بندی انواع آن انجام شد. جامعه آماری این تحقیق را خبرگان حوزه در مقطع خارج فقه و اصول و فقهای برگزیده‌ دینی تشکیل می­دهند که از بین آنها بر اساس روش ترکیبی (کیفی-کمی) 3 نفر برای گردآوری اطلاعات در مرحله اول (مصاحبه عمیق) و 14 نفر در مرحله دوم (تشکیل گروه­های کانونی و توزیع پرسشنامه) برگزیده شدند. نتایج تجزیه و تحلیل داده­ها منجر به تبین مفهوم تقوا و شناسایی مؤلفه­ها و طبقات آن گردید. علاوه بر این، مشتقات تقوا از آیات مختلف قرآن کریم استخراج و صحت و دقت آن توسط خبرگان امر مورد تأیید قرار گرفت. در انتها نیز با توجه به جمیع مطالعات انجام شده و با الهام از ارتباطات چهارگانه انسان با خویشتن، انسان با خدا، انسان با جهان هستی و انسان با هم‌نوع خود، نحوه اثرگذاری طبقات مختلف تقوا بر‌ یکدیگر شناسایی‌گردید. در انتها پیشنهاد شد از نتایج مستخرجه در این پژوهش به عنوان ابزاری جهت ارزیابی خط­مشی­های فرهنگی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining Piety as the Evaluation Criterion in Cultural Policy-Making in the Light of Quran

نویسندگان [English]

  • javad attaran 1
  • seyed mehdi alvani 2
  • hasan Zareimatin 3
  • ali naghi Amiri 4
  • ali rad 5
چکیده [English]

Given the importance of piety in the evaluation process of policy-making and management of organizational culture, this study aimed to identify and explain piety as the most significant evaluation tool in processes of cultural policy-making in the light of Quran and classify its variants. Population of this study included the experts in school of extra jurisprudence and other religious scholars and favorite jurists, that based on mix method approach among which three people were selected for data collection in the first stage (depth interview), and 14 individuals were also selected in the second stage (formation of focus groups and questionnaire). Results of data analysis led to explaining the concept of piety and identifying its components and categories. In addition, derivatives of piety were extracted from the verses of the Holy Quran and their accuracy was confirmed by experts. Finally, according to all studies and inspired by the four types of relationships of human with himself, human and God, human and the universe, and human with his fellows, the effect of different categories of piety on each other was identified. In the end, it was recommended to use the result extracted from this study as tools for evaluation of cultural policies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • Piety
  • Cultural Policy

1-اشتریان، کیومرث، (1391)، مقدمه‌ای بر روش سیاستگذاری فرهنگی، ناشر جامعه‌شناسان.

2-الوانی، سیدمهدی، (1371)، مدیریت عمومی، چاپ پنجم، تهران، نشر نی.

3-الوانی، سیدمهدی، شریف‌زاده، فتاح، (1392)، فرآیند خط‌مشی‌گذاری عمومی، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

4-باقری، محمدرضا و  پورعزت، علی اصغر، (1392)، ارائه الگوی ترکیبی برای خط‌مشی‌گذاری در عرصه دانشگاه،  مجلس و راهبرد، دوره20، شماره 74.

5-پور عزت، علی اصغر.، باقری میاب، شهلا.، باقری، محمدرضا. و مظاهری، محمد مهدی، (1392)، تهران، سیستم خط‌مشی‌گذاری آینده‌نگر با استفاده از هم‌افزایی مدل‌ها، مجله راهبرد فرهنگ شماره 22.

6-پورعزت علی اصغر، الوانی، سیدمهدی، (1383)، مبانی منطقی طراحی سیستم خط مشی گذاری دولتی برای تحقق عدالت حق مدار (براساس نهج البلاغه)، دانشور رفتار، دوره 11، شماره 5 (ویژه مقالات مدیریت 2)، 11- 38 .

7-جعفری تبریزی، محمد تقی، (1386)، قرآن نماد حیات معقول، تهران، موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.

8-خمینی، روح الله، (1378)، صحیفه امام، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)نشر عروج، جلد سوم.

9-ری شهری، محمد، (1381)، میزان الحکمه، مترجم: حمیدرضا شیخی، قم: دارالحدیث.

10-زارعی متین، حسن، (1392)، مدیریت رفتارسازمانی پیشرفته، تهران، نشر آگه.

11-شریف‌زاده، فتاح و الوانی، سید مهدی و رضایی‌منش، بهروز و مختاریان‌پور، مجید، (1392)، موانع اجرای سیاست‌های فرهنگی کشور طی برنامه‌های اول تا چهارم توسعه: بررسی تجربیات مدیران فرهنگی، مجله اندیشه مدیریت راهبردی، شماره 13.

12-صالحی امیری، سیدرضا و عظمیم دولت‌آبادی، امیر، (1387)، مبانی سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی، ناشر: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک، مجمع تشخیص مصلحت نظام.

13-قلی‌پور، رحمت‌اله، (1391)، تصمیم‌گیری سازمانی و خط‌مشی‌گذاری عمومی، تهران، سمت.

14-قلی‌پور، رحمت‌اله، غلامپور آهنگر، ابراهیم، (1393)، فرآیند سیاستگذاری عمومی در ایران، تهران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، اداره انتشارات و مجله

15-موزلیس، نیکوس، ترجمه میرزائی اهرنجانی، حسن، (1385)، سازمان بوروکراسی، انتشارات دانشگاه تهران.

16-میرزمانی، اعظم، پورعزت، علی اصغر، امیری، مجتبی، دانایی فرد، حسن، (1392)، واکاوی دلایل بنیادین خط مشی گذاری عمومی در جامعه اسلامی ایران، دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 21، شماره 2، پاییز و زمستان 37-56 .

17-هادوی نژاد، مصطفی، نقی پورفر، ولی الله، دانایی فرد، حسن، (1390)، پیش فرض ها و ارزش های فرهنگ سازمانی اسلامی، تهران، دانشور رفتار مدیریت و پیشرفت، ماهنامه علمی – پژوهشی دانشگاه شاهد، شماره 2-47.

18-هاولت، مایکل و ام رامش، (1380)، مطالعه خط مشی عمومی،ترجمه عباس منوریان و ابراهیم گلشن، تهران .

19-Abbasi. A.S, Rehman. K.U, Abbasi. S.H, (2010), Welfare and Protection Model for Organizational Management: The Islamic Perspective, African Journal of Business Management, Vol. 4, No. 5, pp. 739-747.

20-Anderson, J.E, (1984), public policy Making: An Introduction, Boston: Haughton Mifflin Company

21-Buchhdz, R.A (1985), Essentials of public policy for Management N. J: prentico – Hall. Inc

22-Hakim.A, (2012), The Implementation of Islamic Leadership and Islamic  Organizational Culture and Its Influence on Islamic Working Motivation and Islamic Performance PT Bank Mu’amalat Indonesia Tbk.Employee in the  Central Java, Asia pacific managment review,77-90.

23-Hoque. Z, (2013), Organisational culture: features and framework from Islamic perspective. www.emeraldinsight.com.

24-Shein, e. (1990) organizational culture. American psychologist, 45, 109-119.