بررسی رابطه بین نظام آراستگی و ساماندهی محیط کار با بهداشت روانی و عدم استرس شغلی در بین کارکنان شهرداری زاهدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

چکیده

مدیرانی که ضمن اثربخشی و کارایی بالا، به دنبال برتری رقابتی سازمان خود نیز هستند در تلاش هستند که ضمن توانمندنمودن کارکنان خود و حمایت از ایشان، تغییراتی بهینه را نیز در روش‏ها و شیوه‏های انجام کار سازمان به وجود آورند. نظام آراستگی و ساماندهی محیط کار (5s) از جمله مفاهیم جدیدی است که در این حوزه کاربرد بسیار دارد. لذا این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین 5sبا بهداشت روانی و عدم استرس شغلی در بین کارکنان شهرداری زاهدان شکل گرفته است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه افراد شاغل در شهرداری مرکزی زاهدان، سه منطقه و سازمان‏های وابسته تشکیل داده‏اند که 324 نفر از ایشان با روش نمونه‏گیری خوشه‏ای – طبقه‏ای به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. به منظور جمع‏آوری داده‏های موردنیاز، پرسشنامه عدم استرس شغلی با پایایی 92/0، پرسشنامه بهداشت روانی با پایایی 81/0 وپرسشنامه 5s با پایایی 94/0 و روایی تأییدشده بین ایشان توزیع گردید. به منظور بررسی وضعیت متغیرها در سازمان مورد مطالعه از آزمون میانگین یک جامعه و  به منظور آزمون فرضیات تحقیق از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان داد در شهرداری زاهدان، متغیر 5s و ابعاد آن (ساماندهی، نظم و ترتیب، پاکیزه سازی، استانداردسازی و انضباط) با بهداشت روانی و همچنین عدم استرس شغلی رابطه‏ای مثبت و معنادار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation the Relationship Between 5s With Mental Health and Lack of Job Stress among Employees of Zahedan municipality

نویسنده [English]

  • Seyedmoslem Seyedalhoseni
چکیده [English]

Managers who are looking for effectiveness, high performance and competitive advantage in their organization try to empower and support their employees and also make optimal changes in the methods and techniques of work of organization. Neatness system and workplace organization (5s) is a new concept in this field which has many applications. So this research aimed to investigate the relationship between neatness system and workplace organization (5s) with mental health and lack of job stress among employees of Zahedan municipality. Statistical population included all persons employed in Zahedan center municipality, three regions and related organizations; 324 people of them were selected as a sample using cluster-stratified sampling. In order to collect the data, lack of job stress researcher made questionnaire with reliability 0.92, mental health researcher made questionnaire with reliability 0.81, 5s researcher made questionnaire with reliability 0.94 and confirmed validity were distributed among them. One-sample t test was used to investigatie the status of the variables in the studied organizations and Pearson correlation test was used to test hypotheses. The results showed that in Zahedan municipality, there is a positive and significant relationship between variable 5s and its dimensions (organization, neatness, cleaning, standardization and discipline) with mental health and lack of job stress in the level of 0.95.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mental health
  • lack of job stress
  • Zahedan municipality
  • 5s

 

1-آبانگاه، آسیه (1390)، رابطه ضریب سرسختی و استرس شغلی با عمکلرد شغلی در کارکنان و اساتید هیأت علمی دانشگاه آزاد گچساران، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی صنعتی سازمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، شیراز، ایران.

2-آقایی، میلاد؛ آقایی، اصغر (1390)، بررسی نقش 5s در توانمندسازی کارکنان پلیس، فصلنامه توسعه، سال پنجم، شماره 18، صص 102-81.

3-آقائی، میلاد؛ آقائی، اصغر(1392)، بررسی تأثیر اجرای 5s بر کارایی و اثربخشی کارکنان کلانتری‏ها، پژوهش‏های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال دوم، شماره پیاپی 5، شماره اول، صص 152-141.

4-پور بابکان، کتایون، جاویدی، حجت الله (1389)، بررسى رابطه بین استرس شغلى و بهداشت روانی و مقایسه آن در کارکنان اقمارى و روزکار مناطق عملیاتى زاگرس جنوبى، شماره 75، صص 32-29.

5-جعفرنژاد، احمد؛ فاریابی باسمنج، محمد (1388)، مفاهیم اساسی مدیریت تولید وعملیات (چاپ پنجم)، تهران: انتشارات صفار.

6-دیانت نسب، مدینه؛ جاویدی، حجت اله؛ بقولی، حسین (1393)، نقش واسطه‏گری استرس شغلی در رابطه بین سرمایه روانشناختی با عملکرد شغلی کارکنان، روش‏ها و مدل‏های روانشناختی، سال چهارم، شماره شانزدهم، صص 89 – 75.

7-رفیعی منش، احسان (1386)، متخصص طب کار و بیماری‏های شغلی مرکز بهداشت خراسان رضوی، فصلنامه بهورز، سال هجدهم، شماره اول، صص 142-131.

8-ساعتچی، محمود (1386)، روانشناسی در کار، سازمان و مدیریت، تهران: انتشارات رشد.

9-طباطبائی نسب، سید عباداله؛ محمودی، اعظم (1394)، بررسی ارتباط بین سلامت روان و فرسودگی شغلی کارکنان ستادی و معاونتهای دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، ارمغان دانش، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، دوره 20، شماره 5، شماره پی در پی 100، صص 452-444.

10-قهاری، شهربانو (1386)، زندگی بدون استرس: راهنمایی برای مقابله با استرس، تهران: نشر قطره

11-کینگ، ملانی (1388)، راههای شناخت و مابله با استرس شغلی (مترجمان: شادی فرهمند، بهزاد، مردآزادونا)، تهران: انتشارات دانژه.

12-کاظمی، سلطانعلی؛ جاویدی، حجت اله؛ آرام، محبوبه (1389)، تأثیر آموزش مهارت‏های ارتباطی بر استرس شغلی کارشناسان، رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دوره 1، شماره  4، صص 80-63.

13-گل پرور، محسن؛ جوادیان، زهرا؛ ادیبی، زهرا؛ مصاحبی، محمدرضا؛ احمدی، اکرم (1391)، رابطه استرس شغلی با ترک خدمت و عمکلرد وظیفه با توجه به نقش واسطه ای رضایت شغلی، دو ماهنامه سلامت کار ایران، دوره 10، شماره 1، صص 42-33.

14-موسوی نسب، سیدمحمدحسین، توی، سیدمحمدرضا؛ محمدی، نوراله (1385)، خوش بینی و ارزیابی استرس: بررسی دو مدل نظری در پیش بینی سازگاری روانشناختی، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 13(2)، صص 120-111.

15-میرزائی دریانی، شارقی، بهمن (1391)، استقرار نظام ساماندهی محیط کار، 5s، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، فراسوی مدیریت، سال ششم، شماره 23، صص 123 – 111.

16-نوشین فرد، فاطمه؛ محمدامینی، مهدیه (1391)، ارزیابی محیطی کتابخانه‏های عمومی وابسته به نهاد کتابخانه‏های عمومی کشور از دیدگاه کتابداران بر اساس معیارهای نظام آراستگی 5s، تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانه‏های عمومی، دوره 18، شماره 3، صص 389-375.

17-Eric G. Lambert, Kevin I. Minor, James B. Wells, Nancy L. Hogan (2015), Social support's relationship to correctional staff jobstress, job involvement, job satisfaction, and organizational commitment, The Social Science Journal, In Press, Corrected Proof, Available online 6 November 2015.

18-Kim, K.; Ryu, E.; Chon, M.  Y.; Yeun, E.  J.; Choi, S.  Y.; Seo, J.  S. (2006), Internet  addiction  in  Korean  adolescents  and  its  relation  to  depression  and suicidal indeation: A questionnaire survey. Int J Nur s Stud, 43(2), PP.185-92.

19-Mariano Jiménez, Luis Romero, Manuel Domínguez, María del Mar Espinosa, (2015), 5S methodology implementation in the laboratories of an industrial engineering university school,  Safety Science, Volume 78, PP. 163-172.

20-Marina Fiori, Grégoire Bollmann, Jérôme Rossier (2015), Exploring the path through which career adaptability increases job satisfaction and lowers jobstress: The role of affect, Journal of Vocational Behavior, Volume 91, PP. 113-121.

21-Mccarthy, D., Rich, N, (2007), Lean Total productivity maintenance; a blueprint for change, New York, Industrial press