نقش رهبری تحولی مدیران در توسعه‌ی رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار گروه مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 کارشناس ارشد مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

یکی از عوامل عمده در جهت‌دهی رفتار کارکنان، سبک رهبری اعمال شده در سازمان می‌باشد. هر چه ساختار سازمانی ارگانیک‌تر و سبک رهبری تحول‌آفرین باشد، احتمال توسعه‌ی رفتارهای شهروندی سازمانی از طرف کارکنان بیشتر خواهد بود. گمر­­­ک به عنوان مرزبان اقتصادی کشور­­، جایگاه ویژه و مهمی در اجرای سیاست‌های اقتصادی کشور دارد. یکی از عواملی که می‌تواند بر کیفیت خدمات در این بخش تأثیرات عمیقی بگذارد، رفتار شهروندی سازمانی است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش رهبری تحول‌آفرین در توسعه و ارتقاء رفتارهای شهروندی سازمانی در بین کارکنان گمرک می‌باشد. روش تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از حیث شیوه‌ی جمع‌آوری داده‌ها توصیفی- همبستگی می­باشد. جامعه آماری پژوهش کارکنان گمرکات سیستان و بلوچستان بود. نمونه مورد بررسی بر اساس جدول کوکران 110 نفر تعیین شد که با روش تصادفی انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده و برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های T و تحلیل عاملی تأییدی و نرم‌افزار Smart PLS استفاده شد. با نظر اساتید و میانگین واریانس، روایی سئوال‌ها در حد مطلوبی ارزیابی شد. آلفای کرونباخ تمامی متغیرها بزرگتر از 6/0 بوده بنابراین از نظر پایایی تمامی متغیرها مورد تأیید است. مقدار میانگین واریانس استخراج شده AVE همواره بزرگتر از 5/0 است بنابراین روایی همگرا نیز تأیید شد. مقدار روایی مرکب  CR نیز بزرگتر از AVE است. نتایج تحقیق بیانگر این بود که میان مؤلفه رهبری تحول‌آفرین و رفتار شهروندی سازمانی با ضریب تأثیر 0.712همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Role of Managers’ Transformational Leadership in Developing Government Employees’ Organizational Citizenship Behaviors

نویسندگان [English]

  • Baqer Kord 1
  • Abdolali Keshtegar 2
  • Moslem Mobaraki 3
چکیده [English]

One of the major factors in directing staff behavior is leadership style applied in the organization. More and more organic organizational structure and transformational leadership style will increase the possibility for employees to develop and show organizational citizenship behaviors. As economic margrave of a country, customs has an especially important role in implementing the country economic policies. One of the factors which can have profound effects on the service quality in this part is organizational citizenship behavior. Accordingly, this study was aimed at investigating the role of leadership in the development and promotion of organizational citizenship behaviors among customs staff of Zahedan. The research method in terms of purpose is applied and in terms of data collection method is descriptive-correlational. The research population was all of Zahedan customs employees. Surveying sample was determined 110 people by Cochran method. Questionnaires were used for collecting data. T test, confirmatory factor analysis test, and Smart PLS software were utilized to analyze the data. Questions reliability was ideally analyzed using professors’ comments and the variance average. Cronbach's alpha of whole the variables is greater than 0.6 therefore, all the variables are approved in terms of reliability. Variance average (AVE) extracted is always greater than 0.5 thus, convergent reliability was proven as well. Also, compound reliability is greater than AVE. Results showed that there is a positive and significant correlation between transformational leadership coefficient and organizational citizenship behavior with effect coefficient of 0.712

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transformational Leadership
  • citizenship behavior
  • organizational success

1-داوری،علی؛رضازاده،آرش(1393)، مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار pls، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ دوم، ص 68.

2- زارعی متین، حسن.، جندقی،غلامرضا. وتوره، ناصر(1385)، بررسی ارتباط رفتار شهروندی سازمانی و عملکرد سازمانی"، قم، پایان نامه در سطح کارشناسی ارشد، دانشگاه پردیس قم.

3- زارعی متین، حسن؛ احمدی، فریدون؛ همایونی، غلامحسین(1388)، ارائه مدلی جامع برای بررسی عوامل مؤثر بر توسعه رفتار شهروندی  سازمانی در دستگاه‌های دولتی، نشریه دانش ارزیابی، سال اول، شماره 1، صص 150-125.

4- زارعی‌متین، حسن؛ الوانی، سید‌مهدی؛ جندقی، غلامرضا؛ احمدی، فریدون(1389)، ارائه مدل جامع عوامل موثر بر توسعه رفتار شهروندی سازمانی، مورد مطالعه: شرکت ملی نفت ایران، نشریه مدیریت دولتی، دوره 2، شماره 5، صص 56-39.

5-زاهدی، شمس‌السادات، خیراندیش، مهدی(1388)، تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر رفتار شهروندی کارکنان: مطالعه موردی در شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، فصلنامه مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، سال دوم، شماره 5، ص9.

6- مقیمی، سید محمد (1385)، بررسی ارتباط رفتار شهروندی سازمانی و فرهنگ کارآفرینی در سازمان های دولتی، فرهنگ مدیریت سال چهارم، شماره سیزدهم، تابستان 1385 صفحه 192 ـ 17

7-یعقوبی، نورمحمد؛ مقدمی، مجید، عالمه، کیخا(1389)، رابطه بین رهبری تحول‌آفرین و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان، پژوهش‌نامه مدیریت تحول، سال دوم، شماره 4، صص 96-64.

8- Antonakis, J., Cianciolo, A. T., & Sternberg, R. J. (2004). Leadership: Past, present, and future. The nature of leadership, 3-15.

9-Appelbaum, S., Bartolomucci, N., Beaumier, E., Boulanger, J., Corrigan, R., Doré, I., . . . Serroni, C. (2004). Organizational citizenship behavior: a case study of culture, leadership and trust. Management decision, 42(1), 13-40.

10-Barroso Castro, C., Martín Armario, E., & Martín Ruiz, D. (2004). The influence of employee organizational citizenship behavior on customer loyalty. International journal of Service industry management, 15(1), 27-53.

11-Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations: Free Press; Collier Macmillan.

12- Bienstock, C. C., DeMoranville, C. W., & Smith, R. K. (2003). Organizational citizenship behavior and service quality. journal of services marketing, 17(4), 357-37

8.

13-Burns, T., & Carpenter, J. (2008). Organizational citizenship and student achievement. Journal of cross-disciplinary perspectives in education, 1(1), 51-58.

14-Cem Ersoy N. Marise Ph. B. Derous, E., and Van der Molen, H. T. (2011). Antecedents of organizational citizenship behavior among blue- and white-collar workers in Turkey. International Journal of Intercultural Relations,  35, 356–367.

15- Chen, X., & Farh, J.-L. (2001). Transformational and transactional leader behaviors in Chinese organizations: Differential effects in People's Republic of China and Taiwan. Advances in global leadership.

16-Chen, M. f. (2006). "The relationship among transformational leadership, organizational commitment and organizational citizenship behavior - a study of network department in a telecommunication company", www.sciencedirect.com

17-Cohen, A., & Kol, Y. (2004). Professionalism and organizational citizenship behavior: An empirical examination among Israeli nurses. Journal of managerial psychology, 19(4), 386-405.

18-Elenkov, D. S. (2002). Effects of leadership on organizational performance in Russian companies. Journal of business research, 55(6), 467-480.

19-Eslami, h., & Sayar, a. (2008). Organizational Citizenship Behavior. ofogh Journal, 34. (in persian

20-Gumusluoglu, L., & Ilsev, A. (2009). Transformational leadership, creativity, and organizational innovation. Journal of business research, 62(4), 461-473.

21-Horwitz, I. B., Horwitz, S. K., Daram, P., Brandt, M. L., Brunicardi, F. C., & Awad, S. S. (2008). Transformational, transactional, and passive-avoidant leadership characteristics of a surgical resident cohort: analysis using the multifactor leadership questionnaire and implications for improving surgical education curriculums. Journal of Surgical Research, 148(1), 49-59.

22-Krishnan, V. R., & Arora, P. (2008). Determinants of transformational leadership and organizational citizenship behavior. Asia Pacific Business Review, 4(1), 34-43

23-Moghali, A. (2006). Transformational leadership and multifactor leadership questionnaire. management study, 4(No), 19-48.

24-Nielsen, T. M., Hrivnak, G. A., & Shaw, M. (2009). Organizational citizenship behavior and performance: A meta-analysis of group-level research. Small Group Research.

25-Oliver, S., & Reddy Kandadi, K. (2006). How to develop knowledge culture in organizations? A multiple case study of large distributed organizations. Journal of knowledge management, 10(4), 6-24.

26-Organ, D. W. (1988). Organizational citizenship behavior: The good soldier syndrome: Lexington Books/DC Heath and Com.

27- Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of management, 26(3), 513-563.

28-Politis, J. D. (2001). The relationship of various leadership styles to knowledge management. Leadership & Organization Development Journal, 22(8), 354-364.

29-Purvanova, R. K., Bono, J. E., & Dzieweczynski, J. (2006). Transformational leadership, job characteristics, and organizational citizenship performance. Human performance, 19(1), 1-22.

30-Sosik, J. J. (1997). Effects of transformational leadership and anonymity on idea generation in computer-mediated groups. Group & Organization Management, 22(4), 460-487.

31-Torlak, O., & Koc, U. (2007). Materialistic attitude as an antecedent of organizational citizenship behavior. Management Research News, 30(8), 581-596.

32-Twigg, N. W., Fuller, J. B., & Hester, K. (2008). Transformational leadership in labor organizations: The effects on union citizenship behaviors. Journal of Labor Research, 29(1), 27-41.

33-Vigoda, E. (2000). Internal Politics in Public Administration Systems An Empirical Examination of its Relationship with Job Congruence, Organizational Citizenship Behavior, and In-Role Performance. Public personnel management, 29(2), 185-210.

34-Whittington, J. L., Goodwin, V. L., & Murray, B. (2004). Transformational leadership, goal difficulty, and job design: Independent and interactive effects on employee outcomes. The Leadership Quarterly, 15(5), 593-606.

35-Zareimatin , H., Ahmadi, F., & Homayooni , G. (2010). Presenting a comprehensive model for analyzing the factors affecting the organizational citizenship behavior development in governmental agencies, Assessment Knowledge Journal, First year, No. 1, Pages 125-150. (in persian).

36-Zareimatin , H., Alvani , S. M., Jandaghi , Q., & Ahmadi , F. (2011). Presenting the comprehensive model of factors affecting organizational citizenship behavior development, Case study: National Iranian Oil Company, Journal of Governmental Management, Vol. 2, No. 5, Pages 56-39. (in persian).

37-Zareimatin, H., Jandaghi, G., & Toreh, H. (2006). Survey of the relationship of organizational citizenship behavior and organizational performance, Qom ,Thesis in level MS, University of Pardis Qom. (in Persian).