گونه شناسی تجانس نقش عاملیت/خادمیت مدیران عامل و اعضاء هیات مدیره و تأثیر آن بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان در شرکتهای صنایع غذایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jmr.2013.1258

چکیده

در محیط رقابتی امروزی، نقش مدیران سازمانها و نوع روابط آنها با کارکنان در دست­یابی به اثربخشی سازمانی از اهیمت خاصی برخوداراست. این مطالعه با مبنا قراردادن نظریه عاملیت و خادمیت، به بررسی تاثیر تجانس این دو سازه در ارتباط با نقش مدیران عامل و اعضای هیأت ­مدیره بر بروز رفتار شهروندی سازمانی کارکنان پرداخته­است. بدین منظور 108 نفر از مدیران عامل و اعضای هیأت­مدیره و 500 نفر از کارکنان 20 شرکت صنایع غذایی به عنوان نمونه آماری انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد و از تحلیل واریانس و آزمون تی، تفاوت میانگین رفتار شهروندی سازمانی در سه گروه مشخص گردید. نتایج نشان داد که وجود تجانس در دیدگاه مدیران عامل و اعضای هیأت­مدیره برحسب عاملیت بر بروز رفتار شهروندی سازمانی تأثیر منفی دارد. همچنین مشخص گردید که در شرکت­هایی که مدیران عامل واعضای هیأت­مدیره­های آنها هر دو نقش عاملیت دارند نسبت به شرکت­هایی که مدیران عامل و هیأت­مدیره­های آنها دارای دیدگاه­های متفاوت از نظر عاملیت و خادمیت می­باشند، میزان رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آنها تفاوت ندارد. اما مشخص شد، وجود تجانس در دیدگاه مدیران عامل واعضای هیأت مدیره برحسب خادمیت، بر بروز رفتار شهروندی سازمانی کارکنان تاثیر مثبت دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Typology of Congruence of Chief Executive Officer and Director Members` Role and it Impact on Organizational Citizenship Behavior

چکیده [English]

Today’s, in competitive environment the role of managers of organizations and types of relationships with employees is very important to achieve organizational effectiveness. this study with base on agency  and stewardship theories examining the impact of congruence CEO,s an board of directors` agency and stewardship viewpoint Organizational citizenship behavior. In this regards, 108 managerial team and 500 employees were selected as samples in food industry. Questionnaire was used for data gathering. In order to determine the mean of OCB difference in the three groups was employed by ANOVA and t-Tamhane test. The findings showed, agency Congruence in the attitudes of the executives and the DM has had a negative effect on the employees’ OCB, as opposed to stewardship Congruence. Furthermore, our findings revealed that there is no significant difference between the employees’ OCB in the two groups of companies, say agent-agent companies and agent-steward and steward-agent companies (agent executives and steward DM or vice versa). However; stewardship Congruence in the attitudes of the executives and the DM has had a positive effect on the employees’ OCB, as opposed to agency Congruence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agency Theory
  • Stewardship theory
  • Organizational Citizenship Behavior
  • Chief executive officer
  • Director Members

منابع فارسی

1-آذر، عادل و مومنی، منصور، (1383). «آمار و کاربرد آن در مدیریت»، تهران ، سمت.

2-الوانی، مهدی، (1381). «نظریه عاملیت و خادمیت: آیا مدیران خود را وقف سازمان  می­کنند یا سازمان وقف آنها می گردد» مدیریت و توسعه، شماره 55،صص 6-11.

3-سکاران، اوما، (1380). «روشهای تحقیق در مدیریت»، ترجمه: صائبی، محمد و شیرازی، محمد، چاپ اول، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

4-گال، مردیت؛ والتر، بورگ و جویس، گال، (1384). «روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی»، مترجمان: نصر، احمد رضا؛ عریضی، حمید رضا؛ ابوالقاسمی، محمود؛ پاک سرشت، محمد جعفر؛ کیامنش، علیرضا؛ باقری، خسرو؛ خیر، محمد؛ شهنی ییلاق، منیجه و خسروی، زهره، تهران: سمت.

 

منابع انگلیسی

1-Barnard, C. I. (1938). The functions of the executive, Harvard University Press, Cambridge, MA.

2-Bateman, T.S., & Organ, D.W. (1983). Job satisfaction and the good solider: The relationship between affect and employee citizenship, Academy of Management Journal,Vol. 26,pp. 587-595.

3-BryanDuff, D. (2007). The relation between organizational climate, personality factors and organizational citizenship behaviors in a university extension, For degree of Doctor of philosophy in human resource education, University of Illinois at Urbana-Champaign, On line: www.Proquest.com. Retrieved November 12, 2009,

4-Christen, M., Iyer, G., & Soberman, D. (2006). Job satisfaction, job performance, and effort: A reexamination using agency theory, Journal of Marketing, Vol. 70, pp.137-150.

5-Craig, J. B., Dibrell,  C., & Neubaum, D. O.  (2008). Stewardship behaviour as governance in family businesses, Family Business Review, pp. 1-33, Online: http://www.business.auckland.ac.nz, Retrieved December 22, 2009.

6-Davis, J. H., Schoorman, F. D. & Donaldson. L. (1997). Toward a stewardship theory of management, Academy of  Management Review, Vol. 22, No. 1, pp. 20-47.

7-Elddestona, K. A., & Kellermanns, F. W. (2007). Destructive and productive family relationships: A stewardship theory perspective, Journal of Business Venturing, Vol. 22, pp. 545–565.

8-Ghoshal, S. (2005). Bad management theories are destroying good management practices, Academy of Management Learning & Education, Vol. 4, No. 1, pp. 75-91.

9-Hernandez, M. (2008). Promoting stewardship behavior in organizations: A leadership model, Journal of Business Ethics, Vol.  80, pp. 121–128.

10-Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure, Journal of Financial Economics, Vol. 3,  No. 4, pp. 305-360.

11-Katz, D. (1964). The motivational basis of organizational behavior, Behavioral Science, Vol. 9, pp. 131-146.

12-Moorman, R. H., & Blakely, G. L. (1995). Individualism-Collectivism as an individual difference predictor of organizational citizenship behavior, Journal of Organizational Behavior, Vol. 16, No. 2, pp. 127-142.

13-Olson, K. (2009). How virtuous, generative leaders create extreme employee engagement: A case study exploration of the linkage between stewardship  theory on management and employee engagement, for degree of Doctor of philosophy in organization development, Benedictine University,Benedictine University, Online: http://gradworks. umi.com, Retrieved February 28, 2010.

14-Organ, D. W. (1988). Organizational citizenship behavior: The good soldier syndrome, Lexington, M.  A. :Lexington Books.

15-Pastoriza, D. (2008), When agents become stewards: Introducing learning in the stewardship theory, 1st IESE conference on Humanizing the firm and the management profession,  Barcelona, IESE Business school, Online: http://papers.ssrn.com

16-Podsakoff, P. M., & Mackenzie. S. B.  (1997). The impact of organizational citizenship behavior on organizational performance: A review and suggestion for future research, Human performance, Vol. 10, No. 2, pp. 133-151.

17-Podsakoff, P.M., MacKenzie, S.B., Paine, J.B., & Bachrach, D.G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research, Journal of Management, Vol. 26, No. 3, pp. 513-563.

18-Raub, E. (2008). Does bureaucracy kill individual initiative? The impact of structure on organizational citizenship behavior in the hospitality industry, International Journal of Hospitality Management, Vol. 27, pp. 179-186.

19-Saathof, K. I. (2009).  Adapting to supervisor styles: The moderating role of employee emotional intelligence on organizational citizenship behavior, Faculty of the Graduate College University of Nebraska, Online: www.Proquest.com, Retrieved February 8, 2010.

20-Skarlicki, D. P., & Latham, G. P. (1996). Increasing citizenship behavior within a labor union: A test of organizational justice theory, Journal of Applied Psychology, Vol. 81, No. 2, pp. 161–9.

21-Vallejo, C., M. (2009). The effects of commitment of non-family employees of family firms from the perspective of stewardship theory, Journal of Business Ethics, Vol. 87, pp.379–390.

22-VanDyne, L., & LePine, J. A. (1998). Helping and voice extra-role behavior: evidence of construct and predictive validity, Academy of Management Journal, Vol. 41, No. 1, pp. 108-119.

23-Zahra, A. S,. Hayton, C. J,. Neubaum, O. D,. Dibrell, C. & Craig, J. (2008). Culture of family commitment and strategic flexibility: The moderating effect of stewardship, Entrepreneurship Theory and Practice, November, pp. 1035-1054.